GIỚI THIỆU CHUNG
TỔ CHỨC - BỘ MÁY
KINH TẾ - XÃ HỘI
TIN TỨC - SỰ KIỆN
DỰ ÁN ĐẦU TƯ
THÔNG TIN QUY HOẠCH
VĂN HOÁ - XÃ HỘI
DI TÍCH DANH THẮNG
DOANH NGHIỆP BỈM SƠN
THƯ VIỆN ẢNH
LIÊN HỆ GÓP Ý 
THỦ TỤC HÀNH CHÍNH
TƯ LIỆU
VĂN BẢN QPPL
DI TÍCH DANH THẮNG

Thần tích đình Làng Gạo (xã Hà Lan) thị xã Bỉm Sơn
Thứ năm, 05/02/2015 13:08
Đình Làng Gạo thờ Tô Đại Liêu tôn Thần, Thái úy Tô Hiến Thành Thượng đẳng phúc thần. Thần họ Tô tự là Hiến Thành, hiệu là Phi Diên, sinh ở làng Hạ Mỗ, huyên Ô Diên, nay là thôn Hạ Mỗ, xã Hồng Thái, huyện Đan Phượng, Hà tây (Hà nội) Đỗ tiến sĩ đời Lý, phò tá ba đời vua nhà Lý: Lý Thần Tông (1128 – 1138), Lý Anh Tông (1138 – 1175), Lý Cao Tông (1176 -1210). Tô Hiến Thành văn võ song toàn, làm quan đến chức Đại Liêu phù tá.

Đời vua Lý Anh Tông (1138-1175) Tô Hiến Thành cầm quân đi đánh dẹp quân phiến loạn, lập được nhiều công lớn, bắt được tướng giặc Thân Lơi, phá giặc Ngưu Hống, dẹp yên giặc Ai Lao. Được phong chức Thái úy Bình Chương quân quốc trọng sự, lại được Triều đình gia phong Vương tước, Khi vua Anh Tông ốm nặng đã ủy thác cho Thái úyTô Hiến Thành làm Phụ chính cho Thái tử Long Cán (tức là Lý Cao Tông).

Tô hiến Thành vốn là người cương trực, liêm khiết, trung nghĩa, thương dân, Thần đã từng lớn tiếng phản bác những kẻ lộng quyền như quan phụ chính Đỗ Anh Vũ, từng tâu với vua tha tội cho dân chúng vì nghèo đói mà phạm tội, Thần đã từng khước từ vàng bạc đút lót để thực hiện mưu đồ phế lập của bà Chiêu linh Thái Hậu.

Tháng 11 năm Tân Tỵ (1161) Vua Lý Anh Tông giao cho Thái úy Tô Hiến Thành chức Đô tướng cùng Đỗ An Di làm phó tướng đem hai vạn quân đi tuần du phòng bị vùng biên giới Tây Nam, vùng ven biển nước ta và tuyên cáo cho dân các miền biển, trấn thấy rõ ân đức của triều đình. Được nhà Vua thân tiễn đến tận cửa biển Thần Đầu (Cửa Thần Phù). Tô Hiến Thành giao cánh quân bộ của Đỗ An Di đến vùng Thanh Đớn, điền Đoái, Điền Đông (Hà Lan) lập hành cung và truyền cho dân chúng nghênh đón xa giá vua Lý Anh Tông.

Thời gian lưu lại vùng Làng Đoài, Làng Đông, nay là xã Hà Lan (Bỉm Sơn) Thanh Đớn nay là xã Hà Thanh (Hà Trung) tuy không dài nhưng Tô Hiến Thành lệnh cho chức dịch của làng miễn thuế 3 năm cho dân sở tại, lại cho thầy thuốc giỏi là Tống Quốc Sư chữa bệnh dịch tả đang hoành hành trong vùng, Ngài khuyến dụ dân  khai hoang lập ấp, cho quân tiễu trừ giặc biển quấy nhiễu. Ngài còn cấp tiền cho dân chài nghèo khó đóng thuyền, mua lưới làm phương tiện chài lưới sinh sống

Vì già yếu bệnh tật, Tô Hiến Thành mất vào một ngày tháng 6 năm Kỷ Hợi (1179). Để ghi nhớ ân đức của Ngài, nhân dân Làng Đông, Làng Đoài (Hà Lan) lập đền thờ và tôn vinh Thái úy Tô Đại liêu Tô Hiến Thành và Tống Quốc Sư làm Thành hoàng của làng, Đến triều Lê, nhà Vua cảm kích trước tấm lòng trung nghĩa của Ngài, đã phong Thần hiệu cho Ngài là Tô Đại Liêu Phúc Thần.

Làng Đông, Làng Đoài  xưa kia, nằm trên đất của phủ Điền Đông, phủ Điền Đoài (nay là xã Hà Lan) nhân dân thuận hòa làm ăn, một năm hai vụ, lúa gạo dư thừa, đời sống sung túc. Năm 1788 Quang Trung Nguyễn Huệ từ Phú Xuân kéo đại quân ra Tam Điệp hội quân cùng Đại tư đồ Ngô Văn Sở và Học sĩ Ngô Thì Nhậm, Nguyễn Huệ đã chọn vùng đất này làm khu hậu cứ, Nhân dân quanh vùng động viên con cháu hăng hái tòng quân và cung cấp nhiều thóc gạo cho đại quân Tây Sơn, nên Quang Trung đặt tên mới cho phủ Điền Đoài, phủ Điền Đông là làng kẻ Gạo. Ngôi đình thờ Thái úy Tô Hiến Thành và Tống Quốc sư từ đó được gọi là đình Làng Gạo.

Theo lời kể của các cụ cao niên trong làng thì ngôi đình xưa xây dựng quy mô nhỏ bé với 3 gian cung tiền tế và một gian hậu cung, tựa lưng vào núi Ba Dội mặt hướng ra giòng sông Tống

Đến đầu triều Nguyễn (Thời Gia Long) Vì có một người con gái họ Vũ người Làng Gạo xinh đẹp được tuyển vào Huế làm cung phi, nên triều đình nhà Nguyễn cấp tiền của, gỗ lạt để dân chúng tôn tạo ngôi đình to lớn khang trang bề thế hơn trên quê hương của bà Phi đó.

Đình được kiến trúc theo kiểu chữ Công (T) Gồm cung tiền tế 5 gian một gian Trung tế và hai gian hậu cung, mái đình lợp ngói âm dương mát mẻ, trên đỉnh mái có đắp hình lưỡng long chầu nguyệt; hai đầu đỉnh đốc có đắp bát đao ôm vào giữa, Đầu bốn mép mái có bát đao cong vút. Rui, mè đều làm bằng gỗ mải lái, lim, táu và dổi. Các cột đình, vì kèo, rui, mè làm bằng gỗ ngát, cột cái đình có đường kính gần 0,5m, cột quân có đường kính 0,3m  được kê bằng những hòn đá tảng tròn có trang trí hoa văn rất đẹp; kèo được thiết kế theo kiểu chồng rường, kẻ bẩy có trang trí hoa văn, họa tiết tinh xảo .

Phía trước đình là ao sen hình bán nguyệt, nước trong xanh, vào mùa hè sen nở ngát thơm. Tam quan với bốn trụ bằng đá xanh, đầu trụ đắp tứ linh. 3 cửa tam quan đều có cửa bằng ghỗ. Qua cửa tam quan là một khoảng sân rộng lát ghạch bát màu đỏ, đây là nơi dân làng tổ chức các trò chơi, trò diễn dân gian vào các dịp hội làng, tế lễ.

Đặc biệt hàng chữ nho được khắc ghi trên thanh thượng lương gian giữa của cung tiền tế cho biết đình làng Gao được khởi công tu sửa vào 1804 và hoàn thành vào năm1806.

Có thể nói đình Làng Gạo (xã Hà Lan) có bề dày lịch sử hơn hai trăm năm, là một trong 9 Di tích lịch sử văn hóa của thị xã Bỉm Sơn được Nhà nước công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia vào năm 1993.

Hàng năm cứ đến ngày 15 tháng Tám, nhân dân Hà Lan và nhân dân quanh vùng  thường tổ chức tế lễ long trọng tại đình Làng Gạo để tưởng nhớ và tri ân công đức to lớn của Thần Tô Hiến Thành, Thần Tống Quốc Sư và bà Phi Triều Nguyễn đã có công đối với nước, với dân.

Tuy nhiên do thời gian và nắng mưa, bão gió, đến nay đình Làng Gạo đã xuống cấp nghiêm trọng, Nhân dân xã Hà Lan nói riêng nhân dân thị xã Bỉm Sơn nói chung mong muốn các cấp, các ngành chuyên môn từ Trung ương đến tỉnh Thanh Hóa quan tâm đầu tư trùng tu, tôn tạo ngôi đình Làng Gạo- Một di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia, đáp ứng nhu cầu đời sống văn hóa của đông đảo nhân dân Bỉm Sơn./.

                                                                                                            Đức Hậu

                                                                                      Hội Người cao tuổi thị xã Bỉm Sơn 



Lễ hội Sòng Sơn – Ba Dội năm 2016 thu hút đông đảo nhân dân và du khách tham dự
Khai mạc các giải đấu trong khuôn khổ lễ hội Sòng Sơn - Ba Dội 2016
Tưng bừng lễ hội Đình Làng Gạo năm 2016
Hoàn tất công tác chuẩn bị lễ hội Sòng Sơn – Ba Dội năm 2016
Lễ hội Đền Cây Vải và lễ dâng hương Động Cửa Buồng năm 2016
Đèo Ba Dội - Danh thắng cấp Quốc gia: Dưới góc nhìn của các nhà thơ, nhà quân sự
Nghiên cứu Văn hóa dân gian: Bước đầu tìm hiểu về Thánh Mẫu Liễu Hạnh trong tâm thức văn hóa dân gian
Đền thờ Đức Ông Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn (Trong cụm di tích đền Sòng Sơn)
Tam Điệp – Ba Dội: Một vùng non nước hữu tình
Thần tích đền thờ Bát Hải Long Vương
Bản quyền của UBND Thị xã Bỉm Sơn
Giấy phép: số 487/GP-BC do Cục Báo chí, Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 02/11/2007
Địa chỉ: Số 28 - Trần Phú – Ba Đình - Bỉm Sơn - Thanh Hoá
Điện thoại: 0373 824 205        Fax: 0373 825 355
Mail: bimson@thanhhoa.gov.vn, ubbimson2005@yahoo.com
Số người đang online. : 3366
Số người truy cập: 23537849
Design by Newwind.JSC