GIỚI THIỆU CHUNG
TỔ CHỨC - BỘ MÁY
KINH TẾ - XÃ HỘI
TIN TỨC - SỰ KIỆN
DỰ ÁN ĐẦU TƯ
THÔNG TIN QUY HOẠCH
VĂN HOÁ - XÃ HỘI
DI TÍCH DANH THẮNG
DOANH NGHIỆP BỈM SƠN
THƯ VIỆN ẢNH
LIÊN HỆ GÓP Ý 
THỦ TỤC HÀNH CHÍNH
TƯ LIỆU
VĂN BẢN QPPL
Lễ hội

Lễ hội Sòng Sơn – Ba Dội năm 2010
Thứ tư, 05/05/2010 08:44
Sáng 10 - 4 (tức ngày 26/02 năm Canh Dần), UBND thị xã Bỉm Sơn đã long trọng tổ chức Lễ hội Sòng Sơn – Ba Dội năm 2010, nhằm gìn giữ và phát huy các giá trị văn hoá truyền thống của dân tộc đồng thời để tri ân và ngưỡng vọng đối với các bậc tiền nhân là Thánh Mẫu Liễu Hạnh và người anh hùng dân tộc Hoàng đế Quang Trung đã có công cứu giúp dân lành, đánh giặc giữ nước làm cho Quốc thái, dân an; lễ hội gắn liền với các di tích lịch sử như Đền Sòng - Chín Giếng, đường Thiên Lý, đèo Ba Dội, đình Làng Gạo, đền Cây Vải, đồi Ông…trên mảnh đất Bỉm Sơn.

Về dự Lễ hội có đồng chí Phó chủ tịch UBND tỉnh Vương Văn Việt; giám đốc sở Văn hoá- Thể thao & Du lịch Ngô Hoài Chung; các đồng chí trong Thường trực thị uỷ, HĐND, UBND thị xã; Trưởng các phòng, ban, ngành, đoàn thể thị xã; các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, xã, phường trên địa bàn; cùng đông đảo các Bản hội và hàng vạn đồng bào, du khách thập phương về trảy hội.

Mở đầu buổi lễ là nghi thức dâng hương lên bàn thờ Thánh mẫu của các đồng chí đại diện lãnh đạo Tỉnh, lãnh đạo thị xã, các đại biểu đại diện cho ban ngành, đoàn thể, Trưởng các Bản hội.

Đồng chí phó Chủ tịch UBND tỉnh Vương Văn Việt, đánh trống khai Hội.

Thay mặt UBND thị xã, đồng chí Lê Văn Dũng – Phó Chủ tịch UBND thị xã, Trưởng ban tổ chức Lễ hội đọc diễn văn khai Hội. Diễn văn đã nói lên nguồn gốc của Thánh Mẫu Liễu Hạnh, ý nghĩa của tín ngưỡng thờ Mẫu và việc người anh hùng áo vải Quang Trung dừng chân trên đèo Ba Dội để chiêu mộ, luyện tập binh lính trước khi tiến quân ra Bắc Hà đánh tan hơn 20 vạn quân thanh năm 1789.

Sau diễn văn khai mạc của đồng chí phó Chủ tịch là nghi thức tế lễ theo phong tục của Việt Nam. Các nghi thức tế lễ được tiến hành trang trọng, tôn nghiêm, thể hiện sự ngưỡng vọng của nhân dân hướng về Thánh Mẫu Liễu Hạnh, mong muốn được Mẫu che chở ban cho “quốc thái dân an, nhân khang vật thịnh”, mưa thuận gió hoà, mùa màng tốt tươi, thị xã Bỉm Sơn ngày càng phát triển.

Trong phần Hội, các tiết mục nghệ thuật đã được dàn dựng công phu, hoành tráng tái hiện truyền thuyết mẹ Âu Cơ, qua đó liên tưởng tới Thánh Mẫu Liễu Hạnh; tái hiện lại không gian lịch sử 221 năm trước (năm 1789) Hoàng đế áo vải Quang Trung đã dừng chân nơi đây để chiêu mộ binh lính, tập kết quân lương, luyện tập nghĩa sĩ trước khi hành quân ra Thăng Long đánh tan hơn 20 vạn quân Thanh giành lại giang sơn cho đất nước.

Trong không khí linh nghiêm của đền Sòng, Lễ rước bóng Thánh Mẫu và Hoàng đế Quang Trung lên Lầu Thánh ( Đèo Ba Đội) được tổ chức một cách trang trọng. Đoàn rước kiệu Thánh Mẫu gồm 4 lõng, 2 tán 2 bên và kiệu Hoàng đế Quang Trung – Nguyễn Huệ có 18 nghĩa binh cầm giáo theo hầu, đội quy Phật, các bản hội cùng đông đảo bà con nhân dân khắp mọi miền cả nước. Đoàn rước xuất phát từ lễ đài, dọc theo con đường Thiên Lý lên Nhà Bia đèo Ba Dội; sau đó quay về dâng hương tại đền Chín Giếng và xa giá hồi cung làm lễ vị hoàn tại đền Sòng Sơn.

Trong dân gian có câu: “Đền Sòng thiêng nhất xứ Thanh”. Lễ hội Sòng Sơn – Ba Dội có giá trị tinh thần trong đời sống tâm linh cộng đồng người dân xứ Thanh nói riêng và người Việt nói chung. Đền Sòng và lễ hội Sòng Sơn – Ba Dội còn là niềm tự hào của người dân thị xã Bỉm Sơn, góp phần hoàn chỉnh diện mạo của thị xã, không chỉ phát triển về kinh tế mà còn là điểm đến văn hoá- tín ngưỡng có giá trị trường tồn. Năm 2010 dự kiến di tích Lịch sử văn hóa đền Sòng Sơn được quy hoạch, tôn tạo, tu bổ một cách hoàn chỉnh và to đẹp hơn, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hoá tâm linh của đông đảo nhân dân. Được biết, đến nay đã có nhiều cơ quan. đơn vị, nhà hảo tâm trong và ngoài tỉnh đăng ký công đức trùng tu, tôn đền Sòng Sơn trị giá hàng tỷ đồng.

Sau đây là toàn văn bài phát biểu Khai mạc Lễ hội  Sòng Sơn – Ba Dội năm 2010 của đồng chí Lê Văn Dũng, phó Chủ tịch UBND Thị xã Bỉm Sơn:

Kính thưa: Đ/c Vương Văn Việt, Phó chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hoá

Kính thưa: Đ/c Nguyễn Thị Thanh Xuân, Tỉnh uỷ viên, bí thư thị xã Bỉm Sơn;

Kính thưa: Đ/c Tạ Ngọc Phước, Phó Bí thư, Chủ tịch UBND thị xã Bỉm Sơn;

Kính thưa các quí vị đại biểu, các vị khách quí và du khách gần xa!

Hôm nay, ngày 10/4/2010 ( tức ngày 26/2 năm Canh Dần), UBND thị xã Bỉm Sơn, tổ chức Lễ hội truyền thống Sòng Sơn – Ba Dội, để nhân dân trên địa bàn và du khách có điều kiện về đây dâng hương thờ Thánh Mẫu Liễu Hạnh và tưởng nhớ người anh hùng dân tộc Quang Trung, cách đây 221 năm đã từng dừng chân tại khu vực này, trước khi hành quân ra Bắc, đánh tan 20 vạn quân Thanh năm 1789; Nhân dịp này, thay mặt cho UBND thị xã Bỉm Sơn, xin gửi đến các quý vị đại biểu, các vị khách quí và toàn thể nhân dân lời kính chúc sức khoẻ và lời chào trân trọng nhất.

Kính thưa các quý vị đại biểu, thưa toàn thể nhân dân!

Tương truyền: Mẫu Liễu Hạnh là Công chúa của Ngọc Hoàng, vì phạm một lỗi nhỏ làm mẻ một chiếc chén ngọc nên bị đầy xuống trần gian vào thời Lê Trung Hưng, hết hạn Ngọc Hoàng cho gọi về trời. Đến Năm Đinh Tỵ ( 1557) vào ngày 13.8 Mẫu lại được giáng trần lần thứ hai, thác sinh vào một gia đình tại phủ Dày, Nam Định. Lần này, Mẫu Liễu Hạnh lấy chồng là Đào Lang, sinh được hai người con và mất vào năm 21 tuổi. Do yêu cuộc sống nơi trần thế, Mẫu Liễu Hạnh xin Ngọc Hoàng cho tái sinh xuống hạ giới lần thứ ba, lần này Mẫu Liễu có hai đệ tử là Quế nương và Nhị nương vốn là tiên nữ được Ngọc Hoàng cho theo hầu Mẫu Liễu hạnh; nơi giáng trần lần thớ ba là Phố cát, huyện Thạch Thành, Tỉnh Thanh Hoá. Lần này Mẫu được phép về trời hay trở hạ giới tuỳ thích không giới hạn thời gian; được du ngoạn khắp đó đây. Tại nơi này, trước kia gọi là Sùng Sơn, đã xảy ra trận đại chiến giữa quân của Tiền Quân Thánh và quân của Mẫu Liễu. Sau khi được Thánh Mẫu nhập hồn, báo mộng, nhân dân làng Cổ đam đã dựng lên một ngôi đền để thờ Mẫu gọi là Đền Sùng Trân, nay gọi là đền Sòng Sơn. Tại đây Mẫu Liễu Hạnh hiển thánh để khuyến thiện, trừ ác. Và cũng từ đó hàng năm vào ngày 26/2 âm lịch nhân dân trong vùng đều làm Lễ để tạ ơn Mẫu và phong là “ Thần nữ”.

Khả năng hóa Phép của Mẫu thì vô kể, tiếng tăm của Mẫu lan rộng, khiến cho đông đảo quần chúng khâm phục. Vì vậy, Thánh Mẫu còn được nhân dân phong tặng là “Mẫu nghi thiên hạ” và được phong cả với 3 tư cách: Thánh – Thần - Phật, được Vua Lê, phong sắc “Mã hoàng Công chúa, Chế thắng hoà diệu đại vương”, được Triều Nguyễn, phong sắc “ Thượng thượng đẳng phúc thần”.

Kính thưa các quí vị đại biểu:

Dân tộc ta đã từng có những huyền thoại rất đẹp về những người Mẹ: Mẹ Âu cơ (giống tiên) kết hôn với Lạc long quân (giống rồng) đẻ ra chỉ một bọc chứng, lại nở ra được một trăm người con, từ đó hình thành nên các cộng đồng người của dân tộc Việt Nam; sinh cùng một bọc, khởi tự một nguồn, máu đỏ, da vàng tất cả đều là anh em.

Chúng ta có huyền thoại về mẹ trời, mẹ núi, mẹ sông, mẹ biển…những người mẹ ấy trong dân gian đều giữ một vị trí vô cùng quan trọng.

Nếu mẹ Âu Cơ có công sinh thành ra người Việt; mẹ núi có công trông coi núi non, cây cỏ, muông thú của gianh sơn người việt; mẹ sông có công trông coi sông nước, biển khơi, giúp con người mỗi khi đi trên sông nước và trông giữ các tài nguyên khoáng sản biển của dân tộc ta; thì ở đây, ta gặp Mẫu Liễu Hạnh là biểu tượng cho sức sống, cho tự do, cho lòng nhân đạo và công bằng xã hội, Mẫu Liễu đã trải qua chức phận làm con, làm vợ, làm mẹ, làm chủ gia đình, trưởng một cộng đồng, Mẫu biết làm thơ, am hiểu đạo lý, biết cầm quân đánh giặc, biết chữa bệnh cứu nhân độ thế. Mẫu là sự tựu trưng những nét đẹp của người mẹ, người chủ, một vị tướng và một vị thánh. Thánh Mẫu Liễu Hạnh được tôn thờ từ thực tế và trở thành tâm linh, là vị thánh thứ tư trong tứ bất tử; là chủ cõi đất, cõi trần gian, những cõi gần gũi với con người.

Mẫu Liễu Hạnh có tình yêu mãnh liệt, có khát vọng của cuộc sống tự do, luôn ước muốn có hạnh phúc gia đình. Mẫu giầu ý chí, giầu nghị lực. Mẫu bao dung, độ lượng với dân lành, sẵn lòng và thành tâm cứu giúp những người lương thiện khi gặp khó khăn, gặp hoạn nạn; nhưng Mẫu cũng nghiêm khắc thẳng tay trừng trị kẻ ác, kẻ dan tà; Bởi vậy trong tâm thức văn hoá Việt nam, Thánh Mẫu Liễu Hạnh là biểu tượng cho sức sống, cho tự do, cho lòng nhân đạo và ý chí phá bỏ cường quyền. Tinh thần ấy, ý chí ấy là bất tử.

Trong bốn vị bất tử, Liễu Hạnh là một phụ nữ và là một biểu tượng đa dạng, sinh động, một nhân vật phi thường, song lại bình thường.

Mẫu Liễu Hạnh có hiếu theo nho, có phép thuật theo đạo, có quy y theo Phật; Tất cả các giá trị văn hoá ấy được dung hoà và tồn tại, ẩn chứa trong tâm đức và sức mạnh của Mẫu.

Vì vậy, khắp Bắc Trung Nam, Đạo Mẫu đã được hình thành, trường tồn gần 4 thế kỷ nay và bất chấp mọi uy lực, luật lệ của Vua chúa, Đạo Mẫu đã đi vào lòng của mỗi người dân Việt nam, sự bất tử của Mẫu Liễu Hạnh là ở đó.

Con người trên tiên, dưới trần; thực mà hư, hư mà thực của Mẫu Liễu Hạnh, được gọi là Thánh Mẫu, gọi tắt là “ Tam toà”, bởi trong tâm linh phụ nữ Việt Nam, Mẫu được đặt ngang hàng với Phật Thích ca, Chúa Giê su, đức Khổng Tử, đó là những vị giáo chủ nổi tiếng hàng ngàn năm truyền đạo cho nhân dân ở hầu hết các quốc gia trên hành tinh này.

Như vậy, Liễu Hạnh xuống trần không phải chỉ để mưu cầu hạnh phúc riêng cho mình, mà Liễu Hạnh xuống Trần để lĩnh một sứ mệnh thiêng liêng cao cả là khuyến thiện, trừ ác, ban phúc cho người tốt, giáng hoạ kẻ xấu, phò nước giúp dân. Và cũng vì thế, nhiều nơi nhân dân đã lập Đền thờ Mẫu. Các trung tâm lớn thờ Mẫu Liễu đều gắn liền với các huyền thoại giáng trần của Bà. Mẫu Liễu giáng trần lần thứ nhất ở Vụ Bản Nam Định, ở đây có Phủ Giầy. Mẫu Liễu đi vân du lên Lạng Sơn, nơi đây cũng trở thành một trung tâm thờ Mẫu và tiêu biểu là đền Bắc Lệ. Mẫu Liễu gặp gỡ các văn nhân bên Hồ Tây, nơi đây có Phủ Tây Hồ và Mẫu Liễu giáng trần ở Thanh Hoá, nơi đây có đền Sòng Sơn .vân vân và vân vân.

Thưa các quí vị đại biểu: Mọi người con đất Việt đều ghi nhớ câu tục ngữ: “ tháng Tám giỗ cha, tháng Ba giỗ Mẹ”. Đây là một tục lệ có từ thời tiên sử, khi người Việt thờ các thần linh trong thiên nhiên. Cha ở đây là Ngọc Hoàng, là bát Hải Long Vương, là Đức Thánh Trần, là Vua Lý Nam Đế, còn mẹ là Thánh Mẫu Liễu Hạnh. Hiếm có dân tộc nào trên thế giới lại có tục thờ Mẫu như ở Việt nam, nó không chỉ phản ánh nét sinh hoạt văn hoá tín ngưỡng của dân gian mà còn cho thấy sự tri ân và tấm lòng tôn trọng đạo hiếu đối với Tổ tiên của người Việt

Trong tâm thức dân gian, Vua Hùng là Ông tổ, còn Liễu Hạnh là Mẫu. Trần Hưng Đạo là Cha; cả dân tộc Việt nam coi cộng đồng mình như một Gia tộc, có Tổ Tiên, Cha Mẹ.

Vì vậy, hàng năm cứ đến ngày 10/3 nhân dân về với Đền Hùng để thờ các Vua Hùng, thờ tổ tiên người Việt; ngày 20/8 về với Đền Trần để thờ Trần Hưng Đạo – thờ Cha và Ngày 26/2 về với Đền Sòng Sơn để thờ Mẫu Liễu Hạnh – thờ Mẹ.

Mọi người về với Tổ tiên, cha, mẹ để cầu mong được Mẹ che chở cho cuộc sống bình yên, để được Mẹ giải toả tâm tư ẩn trắc, để được Mẹ răn bảo hướng về cái Chân - Thiện - Mỹ; hướng về một niềm tin thánh thiện, đó chính là giá trị nhân văn lớn lao của Lễ Hội mà tất cả chúng ta ai ai cũng tâm niệm.

Kính thưa các quí vị đại biểu, thưa toàn thể nhân dân.

Về với Lễ Hội Sòng Sơn- Ba Dội, chúng ta một lần nữa ghi nhớ công lao to lớn của người anh hùng áo vải Nguyễn Huệ, cách đây 221 năm đã dừng chân tại đây để cùng Ngô Thì Nhậm, Ngô Văn Sở, chiêu mộ binh lính, để tập kết quân lương, để luyện tập nghĩa sỹ, để luận bàn kế sách trước khi hành quân ra giải phóng thăng long. Chúng ta như đang được thấy hàng vạn người dân vùng này đang nô nức xung phong xin ra trận, như còn thấy lớp lớp người dân gồng gánh, khuân vác quân lương ủng hộ tướng sỹ và giúp sức nghĩa quân. Chúng ta như còn nghe vọng lại tiếng mài gươm trong núi đá của đại quân Quang Trung; ta như còn thấy bóng dáng oai nghiêm khi duyệt quân của Hoàng Đế Quang Trung và cả ánh gươm sáng loà khi truyền lệnh xuất quân của Ngài tiến ra Bắc Hà tiêu diệt quân Thanh, giải phóng Thăng long, để rồi: chiến công ấy đã đi vào lịch sử, để con cháu chúng ta hôm nay và mãi mãi về sau, ghi nhớ một thời võ công oanh liệt của ông cha ta chống giặc ngoại xâm, giành lại giang sơn, đất nước.

Kính thưa các quí vị đại biểu, thưa du khách gần xa:

Để bảo tồn và phát huy giá trị lich sử, văn hóa của các Di tích, các danh lam thắng cảnh của Bỉm Sơn; đặc biệt để nơi thờ Thánh Mẫu và những nơi nghĩa quân Quang Trung đã dừng chân tại đây, Di tích Sòng Sơn, Chín giếng đã được Bộ văn hóa thể thao du lịch và tỉnh Thanh Hóa tiếp tục cho mở rộng và trùng tu, tôn tạo đáp ứng với mong mỏi của nhân dân. Hoàn thành công tác tôn tạo sẽ tạo cho Đền Sòng Sơn, Đền chín giếng và các di tích khác ngày càng tôn nghiêm và thuận lợi cho du khách mỗi khi đến vãn cảnh Đền.

Nhân dịp này thay mặt cho Ban quản lý di tích của Thị xã, tôi xin chân thành cảm ơn đến toàn thể nhân dân trên mọi miền đất nước, các cơ quan, đơn vị, các bản hội gần xa trong giai đoạn vừa qua đã ủng hộ tiền của và công sức để cho công tác trùng tu, tôn tạo các di tích của thị xã được nhiều thuận lợi.

Tôi cũng mong muốn trong giai đoạn tiếp theo mọi người tiếp tục tham gia ủng hộ và tạo mọi điều kiện để năm 2010 công tác tôn tạo di tích, danh thắng của Bỉm sơn đạt kết quả tốt đẹp hơn.

Kính thưa các đ/c đại biểu, các vị khách quí và du khách gần xa:

Lễ Hội Sòng Sơn- Ba Dội năm nay, quí khách bốn phương về đây với một ước mong: Mọi sự đều được bình an, tốt lành. Chúng ta cùng cầu chúc cho quốc thái dân an, nhà nhà hưng thịnh.

Chúng ta cùng nhau trở về với cuội nguồn, cùng ngưỡng mộ, trân trọng, thành kính trước Thánh Mẫu, trước các Bậc tiền nhân và người anh hùng dân tộc Quang Trung, để cùng nhau vươn tới đỉnh cao của lòng nhân ái, cùng nhau đoàn kết xây dựng gia đình, quê hương và đất nước ngày càng giầu đẹp văn minh.

Xin kính chúc các quí vị đại biểu, các đồng chí và toàn thể du khách, toàn thể nhân dân mạnh khoẻ, hạnh phúc và thành đạt.

Chúc lễ Hội truyền thống Sòng Sơn- Ba Dội năm 2010 thành công tốt đẹp.

    Xin trân trọng cảm ơn./.

Chùm ảnh  Lễ hội Sòng Sơn – Ba Dội năm 2010:

                                     
                         Đ/c Vương Văn Việt, Phó Chủ tịch UBND tỉnh và Lãnh đạo Thị xã dâng hương lên bàn thờ Thánh mẫu

                                    
                                                Đ/c Tạ Ngọc Phước, Chủ tịch UBND Thị xã trong nghi Lễ dâng hương

                                    
                                                                              Toàn cảnh Lễ hội


                                    
                                                                    Đ/c Vương Văn Việt đánh trống khai Hội

                                    
                                                   Đ/c Lê Văn Dũng, Phó Chủ tịch UBND thị xã đọc diễn văn khai Hội

                                   
                                                                                   Nghi Lễ tế Mẫu


                                   

                                   

                                   

                                   
                             
                                                                                                                    PV Trần Hiền



Lễ hội Sòng Sơn - Ba Dội năm 2015: Trang trọng, an toàn, tiết kiệm, giàu bản sắc văn hóa dân tộc
Nô nức lễ hội Sòng Sơn – Ba Dội năm 2014
Lễ hội Sòng Sơn – Ba Dội năm 2013
Lễ hội Sòng Sơn – Ba Dội năm 2012
Lễ hội Sòng Sơn – Ba Dội năm 2011, Kỷ niệm 222 năm Quang Trung hành quân ra Thăng Long
Bản quyền của UBND Thị xã Bỉm Sơn
Giấy phép: số 487/GP-BC do Cục Báo chí, Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 02/11/2007
Địa chỉ: Số 28 - Trần Phú – Ba Đình - Bỉm Sơn - Thanh Hoá
Điện thoại: 0373 824 205        Fax: 0373 825 355
Mail: bimson@thanhhoa.gov.vn, ubbimson2005@yahoo.com
Số người đang online. : 6762
Số người truy cập: 24563382
Design by Newwind.JSC